De duurzaamheidsverslagen over boekjaar 2025 komen volop binnen. Al een aantal jaar volgen we bij FINN/Gosselin & de Walque hoe de grootste Belgische bedrijven rapporteren over hun CO₂-uitstoot en klimaatambities. Wat leren de trends uit de voorbije jaren ons over wat we dit seizoen mogen verwachten?
De context is veranderd. De balans kantelt van verduurzaming naar competitiviteit. De Omnibus-richtlijn zaait twijfel over de toekomstige regelgevende druk. En toch: de ESG-beweging die jaren geleden in gang is gezet, is moeilijk terug te draaien.
Regulering is niet langer de motor achter ESG
De voorbije jaren klom een steeds groter deel van de Belgische bedrijven naar de kopgroep: gekwantificeerde CO₂-doelstellingen, concrete actieplannen, verwijzingen naar SBTi. Bijna 70% van de onderzochte bedrijven zat vorig jaar in die categorie.
We zien een tweeledige evolutie. Enerzijds trekken een aantal financiële instellingen zich terug uit SBTi, omdat strikte klimaatcriteria soms botsen met hun maatschappelijke rol, namelijk het verschaffen van leningen voor woningen die niet altijd voldoen aan de hoogste duurzaamheidsvereisten. Anderzijds zien we dat steeds meer bedrijven een engagement aangaan op scope 3, de moeilijkste van de drie scopes, met de emissies bij leveranciers, klanten en andere ketenpartners. Harde doelstellingen voor 2050 worden ondertussen zowat de standaard.
De echte motor achter die vooruitgang is al lang niet meer alleen regulering. Het zijn bedrijfslogica en stakeholderdruk. C-level en raden van bestuur zijn sterk betrokken, en dat maakt een plotse koerswijziging onwaarschijnlijk.
Industrie en vastgoed vooruit, banken voorzichtiger
In de rapporten van vorig jaar zagen we industriële bedrijven de leiding nemen. Zij combineerden ambitie met concrete actieplannen en toonden dat zware industriële activiteit en klimaatleiderschap hand in hand kunnen gaan. Niet toevallig: verduurzaming van processen kan ook financiële voordelen opleveren via lagere energiekosten en efficiënter grondstoffengebruik.
Een opvallende verrassing vorig jaar was de vastgoedsector: sterk en gestructureerd, met heldere doelstellingen en transparante voortgangsrapportering. Ook hier speelt de financiële logica wellicht mee — energiezuinige gebouwen zijn aantrekkelijker voor huurders en investeerders. We zijn benieuwd of die opmars zich in 2026 doorzet.
ESG-rapportering is volwassen geworden. Dat is een prestatie, maar het roept ook een vraag op. In een markt waar bijna iedereen in de kopgroep zit en de rapporten steeds meer op elkaar beginnen te lijken, verschuift de uitdaging. Niet meer: ‘Doen we mee?’ Wel: ‘Zeggen we nog iets dat er toe doet?
Het beeld in de financiële sector oogt genuanceerder. Twee grootbanken trokken zich terug uit SBTI, zowat de standaard voor duurzaamheidsrapportering. De verklaring ligt deels in de maatschappelijke rol van banken en verzekeraars, maar het contrast met de industriële wereld blijft opvallend.
Scope 3: van ambitie naar maturiteit
Afgelopen jaar zagen we meer en meer bedrijven hun scope 3 rapportering in kaart brengen. We zien drie niveaus van maturiteit ontstaan:
- Een beperkte kopgroep die de volledige waardeketen in kaart brengt en de decarbonisatievoortgang van leveranciers actief opvolgt.
- Een groeiende middenmoot die concrete eisen begint te stellen aan ketenpartners, al dan niet met kwantitatieve doelstellingen.
- Een staart die nog volop bezig is met het opzetten van meetsystemen en het verzamelen van basisdata.
CSRD speelt hier een sleutelrol: het dwingt bedrijven om hun datakwaliteit te verbeteren en robuustere meetsystemen op te zetten. De vergelijkbaarheid blijft evenwel een uitdaging — sommige bedrijven stelden nieuwe baselines vast voor een nauwkeuriger beeld, anderen zijn nog bezig met het in kaart brengen van hun operationele voetafdruk.
Technologie als decarbonisatie-enabler
Een trend die de voorbije jaren doorbrak: digitale versnelling en innovatie worden expliciet vernoemd als hefboom voor decarbonisatie. Technologieën zoals carbon capture and storage (CCS) duiken op als concrete pijler in de transitiestrategie.
Tegelijk worden rapporten technischer, met dubbele materialiteitsanalyses en uitgebreide waardeketen-beschrijvingen. Dat maakt de nood aan een toegankelijke vertaling naar een breder publiek alleen maar groter.
CEO-communicatie: de integratie van visie en data
Op basis van onze aparte analyse van CEO-communicatie in de Belgische zakelijke media zagen we twee profielen opduiken: CEO’s die sterk inzetten op persoonlijke overtuiging en langetermijnvisie, en CEO’s die eerder vanuit metrics en strategie communiceren.
Het zijn uiteindelijk de CEO’s die beide weten te combineren — visie én data — die een blijvende indruk nalaten bij stakeholders. Dat bevestigt ook het onderzoek van professor Karen Maas van de Erasmus University Rotterdam. Duurzaamheid die geïntegreerd is in de bredere bedrijfsstrategie vraagt een andere toon: minder declaratief, meer authentiek.
Een bedenking ter afsluiting
ESG-rapportering is volwassen geworden. Dat is een prestatie, maar het roept ook een vraag op. In een markt waar bijna iedereen in de kopgroep zit en de rapporten steeds meer op elkaar beginnen te lijken, verschuift de uitdaging. Niet meer: ‘Zijn we mee?’ Wel: ‘Welk verhaal brengen we hierrond?’
Meer dan ooit zal het dus belangrijk worden om transparant te communiceren. Durf je open uit te leggen waarom vooruitgang uitbleef? Maak je duidelijke keuzes en durf je die te verdedigen?
Ook het vinden van een authentieke stem zal belangrijker worden om je te onderscheiden. Slaag je erin om data en visie in overeenstemming te brengen? Hoe trek je de lijn over de jaren heen door, ook al verandert de context drastisch?
Onze indruk is dat de bedrijven die dit jaar zullen opvallen, niet per se die met de meest uitgebreide rapporten zijn. Wel die welke durven te nuanceren, of die hun verhaal weten te vertalen naar een bredere context dan de technische rapporteringsvereisten alleen.
FINN/Gosselin & de Walque: uw communicatiebureau voor ESG en duurzaamheidsrapportering
Vragen over uw ESG- of duurzaamheidsrapportering? FINN/Gosselin & de Walque is een strategisch communicatiebureau dat u ondersteunt in alle aspecten en kanalen, van readiness support tot duurzaamheidsverslagen, geïntegreerde jaarverslagen en CEO-communicatie. Aarzel niet om contact met ons op te nemen!
- Strategische boodschappen
- End-to-end partner voor ESG-rapporten: van framework tot voltooid rapport
- CEO-communicatie
Referenties zijn onder andere: AB Inbev, La Lorraine, Lhoist, Vandersanden, Saint-Gobain België, Spadel